Krukas
Het onderdeel dat noodzakelijk is voor de omzetting van de rechtlijnige bewegingen van de zuigers is de krukas. Daardoor worden de op- en neerwaartse bewegingen van de zuigers omgezet in een draaiende beweging. Afhankelijk van de hoeveelheid zuigers bezit de krukas excenters, die zijn afgestemd op het exacte bereik van de zuigers.
De krukas bevindt zich in het binnenste van de carter en is zodanig gevormd dat er een paarsgewijze beweging van de zuigers ontstaat. Deze beweging is noodzakelijk om disbalans in de centrifugale kracht te voorkomen. De excenters zelf functioneren eveneens als onderdeel van de vliegwielmassa, die voor de instandhouding van het traagheidsmoment noodzakelijk is.
De krukas wordt met pinnen op zijn plek gehouden, die eindigen in glij- of kogellagers. De uiteinden van de krukas gebruiken aan de kop z’n kant het hoofdtandwiel voor de stuuraandrijving en aan de kant van de koppeling de vliegwielmassa en de koppelingsautomaten. Beperkt door de hoge centrifugale belasting is de krukas herhaaldelijk in de carter vastgezet om zo voldoende stijfheid te waarborgen.
De krukas is een precisieonderdeel, ook al ziet hij er op het eerste gezicht misschien niet zo uit. De krukas wordt tot op een duizendste van een millimeter precies gemaakt. Voor een latere soepele werking is enkel en alleen de naleving van deze geringe productietolerantie van doorslaggevend belang.
Krukassen kunnen actief of passief gesmeerd worden. De meest voorkomende en minst dure smeerwijze is de passieve circulatiesmering, waarbij de krukas gedeeltelijk wordt ondergedompeld in een oliebad en een nevelgordijn produceert, dat alle plekken gelijkmatig verzorgt. Een nadeel van deze smeerwijze is de koude slijtage, omdat het een tijdje duurt totdat de olie de juiste structuur bereikt om te kunnen verstuiven. Daarom is er een tweede smeerwijze bedacht: de actieve smering. Hierbij is de krukas uitgeboord en ontstaan er bij de smeerpunten dankzij de motoroliedruk oliedruppels, die onmiddellijk een smeerlaag vormen.
Om de excenterlagers te beschermen bevinden zich aan de drijfstang speciale lagerschalen die verwisselbaar zijn.
Als de krukas vanwege een te lage oliestand langere tijd niet gesmeerd wordt met olie, kan dit resulteren in ernstige schade aan de motor.
